Zakup materiałów do przeszczepu włosów z Turcji dla klinik w Europie

Dlaczego europejskie kliniki kupują zaopatrzenie w Turcji?

Stambuł ma duży sektor przeszczepów włosów, a wielu producentów narzędzi i marek kosmetyków do włosów, którzy go obsługują, ma tam siedzibę. Dla klinik w Polsce, we Włoszech, w Niemczech czy w Zjednoczonym Królestwie zakup bezpośredni może oznaczać szerszy wybór rozmiarów narzędzi, produkty pozabiegowe opracowane z myślą o pacjentach po przeszczepie i bezpośredni kontakt z producentem. Oznacza też przejęcie odpowiedzialności za te części procesu importu, którymi w innym przypadku zająłby się lokalny dystrybutor.

Ten poradnik omawia podstawy, które właściciel kliniki lub jej menedżer powinien znać przed złożeniem pierwszego zamówienia. Ma on charakter ogólnej informacji i nie stanowi porady celnej, podatkowej ani prawnej. Szczegóły dotyczące Państwa produktów zawsze warto potwierdzić u agencji celnej i krajowego organu nadzoru.

Co obejmuje unia celna UE–Turcja?

Według strony Komisji Europejskiej Access2Markets poświęconej unii celnej UE–Turcja unia celna obejmuje produkty przemysłowe i przetworzone produkty rolne. Produkty rolne oraz produkty węglowe i stalowe są z niej wyłączone i podlegają odrębnym uzgodnieniom.

Towary wyprodukowane w unii celnej lub dopuszczone w niej do wolnego obrotu mogą przemieszczać się na jej obszarze, jeśli towarzyszy im dowód ich statusu celnego: świadectwo przewozowe A.TR. W przypadku narzędzi oraz większości kosmetyków i produktów do pielęgnacji włosów, które są towarami przemysłowymi, A.TR jest kluczowym dokumentem, o który należy poprosić tureckiego dostawcę.

Dwie kwestie są często źle rozumiane:

• A.TR potwierdza status celny, a nie „pochodzenie” w rozumieniu umów o wolnym handlu. W zależności od towaru agencja celna może nadal poprosić o inne dokumenty.
• Unia celna nie jest unią VAT. Turcja znajduje się poza obszarem VAT UE, dlatego VAT z tytułu importu jest co do zasady należny w momencie dopuszczenia towarów do obrotu w Państwa kraju, według krajowej stawki. Niektóre państwa pozwalają przedsiębiorcom rozliczyć VAT z tytułu importu w deklaracji VAT zamiast płacić go na granicy; o zasady obowiązujące w Państwa przypadku warto zapytać agencję celną lub doradcę podatkowego.

Czym różni się Zjednoczone Królestwo?

Po wyjściu z UE Zjednoczone Królestwo nie należy do unii celnej UE–Turcja. Handel odbywa się na podstawie umowy o wolnym handlu między UK a Turcją. Wytyczne GOV.UK dotyczące handlu z Turcją wyjaśniają, że aby skorzystać z preferencyjnych stawek celnych, towary muszą spełniać preferencyjne reguły pochodzenia UK–Turcja, a prawo do preferencji opiera się na deklaracji pochodzenia wystawionej przez eksportera, która może mieć formę elektroniczną. Towary niespełniające tych reguł nadal można importować, ale bez preferencyjnej stawki.

W praktyce klinika w UK powinna zapytać tureckiego dostawcę, czy towary mają status pochodzenia, a jeśli tak, poprosić o umieszczenie deklaracji pochodzenia na fakturze lub w osobnym dokumencie. Świadectwo A.TR stosowane przy imporcie do UE jej nie zastępuje.

Jakie rejestracje i numery są potrzebne?

• Numer EORI. Przedsiębiorstwa mające siedzibę w UE potrzebują numeru EORI (Economic Operators Registration and Identification) do zgłoszeń celnych; nadaje go organ celny państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Numer EORI jest potrzebny także firmom wprowadzającym towary do Wielkiej Brytanii; GOV.UK wyjaśnia, jak go uzyskać.
• Kody towarowe. Każdy produkt wymaga prawidłowej klasyfikacji taryfowej. Stawki cła i VAT z tytułu importu warto sprawdzać samodzielnie w unijnej bazie TARIC, a przy imporcie do UK w usłudze GOV.UK Trade Tariff. Nie należy polegać na stawce podanej na blogu ani przez dostawcę; stawki zależą od dokładnego kodu i mogą się zmieniać.
• Agencja celna lub spedytor. Większość klinik korzysta z ich usług przy składaniu zgłoszenia przywozowego. Warto z wyprzedzeniem przekazać im numer EORI, numer VAT i dane produktów.

Incoterms: kto za co płaci?

Incoterms to standardowe formuły handlowe publikowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Obecna edycja, Incoterms® 2020, zawiera 11 reguł, które dzielą koszty, ryzyko i obowiązki między sprzedającego i kupującego. Przy niewielkich zamówieniach zaopatrzenia medycznego często pojawiają się trzy z nich:

• EXW (Ex Works). Sprzedający udostępnia towar w swoim zakładzie. Kupujący organizuje niemal wszystko inne, w tym transport i formalności celne. Dla zagranicznej kliniki jest to często najmniej wygodna opcja, ponieważ formalności wywozowe odbywają się w Turcji.
• DAP (Delivered at Place). Sprzedający dostarcza towar do wskazanego miejsca, np. do Państwa kliniki, gotowy do rozładunku. Odprawa przywozowa, cło i VAT z tytułu importu pozostają po stronie kupującego. To częsty wybór przy przesyłkach kurierskich.
• DDP (Delivered Duty Paid). Sprzedający ponosi wszystkie koszty i ryzyko aż do wskazanego miejsca, łącznie z odprawą przywozową i cłem. Sprzedający działa wtedy jako importer, czego bez rejestracji w Państwa kraju może nie być w stanie zrobić. Warto to sprawdzić przed przyjęciem tej reguły.

Wybraną regułę i wskazane miejsce należy wpisać w ofercie i na fakturze, np. „DAP Warszawa, Incoterms® 2020”.

Jakie dokumenty powinny towarzyszyć przesyłce?

• Faktura handlowa z danymi sprzedającego i kupującego, jasnym opisem każdej pozycji, ilościami, wartościami jednostkowymi, walutą, regułą Incoterms i najlepiej także kodami towarowymi.
• Lista pakunkowa (packing list) z liczbą paczek, wagą i zawartością każdej paczki.
• Świadectwo przewozowe A.TR przy imporcie do UE towarów objętych unią celną albo deklaracja pochodzenia przy imporcie do UK na podstawie umowy UK–Turcja.
• Dokumenty regulacyjne właściwe dla rodzaju produktu: w przypadku wyrobów medycznych deklaracja zgodności i informacje dotyczące oznakowania; w przypadku kosmetyków potwierdzenie, kto jest osobą odpowiedzialną, oraz status zgłoszenia.
• Dokument przewozowy (kurierski list przewozowy lub dokument frachtowy) i numer do śledzenia przesyłki.

Jaki status regulacyjny muszą mieć narzędzia i produkty pozabiegowe?

Wyroby medyczne w UE

Wiele narzędzi do przeszczepu włosów podlega przepisom jako wyroby medyczne. W UE obowiązki importerów określa rozporządzenie (UE) 2017/745 (MDR). Zgodnie z art. 13 przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu importer sprawdza, czy wyrób ma oznakowanie CE i deklarację zgodności UE, czy producent jest znany i wyznaczył upoważnionego przedstawiciela, czy wyrób jest prawidłowo oznakowany i ma instrukcję używania oraz, w stosownych przypadkach, czy nadano mu kod UDI. Jeśli Państwa klinika sprowadza wyroby bezpośrednio spoza UE, może przejąć część tych obowiązków. Warto to sprawdzić we właściwym organie krajowym. Kliniki w Polsce stosują przepisy unijne opisane powyżej, a krajowym urzędem właściwym w sprawach wyrobów medycznych jest Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL).

Wyroby medyczne w Wielkiej Brytanii

Wytyczne MHRA dotyczące rejestracji wyrobów medycznych stanowią, że wszystkie wyroby medyczne muszą zostać zarejestrowane w MHRA przed wprowadzeniem do obrotu w Wielkiej Brytanii (Great Britain), a producent mający siedzibę poza UK musi wyznaczyć jedną osobę odpowiedzialną w UK (UK Responsible Person). W Irlandii Północnej obowiązują inne wymogi.